Khi nhận tin nhắn đe doạ, việc đầu tiên là bảo đảm an toàn, việc thứ hai là giữ nguyên từng tin nhắn làm chứng cứ. Đừng xoá vì sợ, đừng trả lời bằng lời lẽ tương tự, đừng chặn ngay khi chưa ghi lại. Những tin nhắn khiến bạn khó chịu nhất lại chính là thứ giúp cơ quan công an xác định hành vi và người thực hiện.
Tình huống có rất nhiều dạng: người yêu cũ nhắn doạ sau chia tay, người đòi nợ (có khi là nợ của người khác) nhắn chửi bới và gửi tin tới cả danh bạ của bạn, hàng xóm mâu thuẫn nhắn hăm doạ, người lạ quấy rối liên tục. Bài này tập trung vào cách ghi nhận và trình báo. Bài không thay cho việc gọi ngay số khẩn cấp 113 khi bạn đang gặp nguy hiểm trực tiếp.
An toàn trước, chứng cứ sau
Nếu tin nhắn cho thấy nguy cơ trực tiếp — người gửi biết bạn đang ở đâu, nói sẽ tới ngay, có dấu hiệu đang theo dõi — hãy ưu tiên an toàn: đến nơi đông người, báo người thân, gọi 113. Chứng cứ vẫn còn trên điện thoại; bạn có thể ghi lại sau khi đã an toàn.
Nếu không có nguy cơ ngay, hãy báo cho ít nhất một người tin cậy biết chuyện đang xảy ra. Người đó vừa là chỗ dựa, vừa có thể trở thành người làm chứng về việc bạn đã bị ảnh hưởng thế nào, đã nhận những tin gì vào thời điểm nào. Nhiều người giữ im lặng vì ngại, đến khi sự việc leo thang mới kể, thì nhiều chi tiết đã mờ.
Không trả lời bằng lời đe doạ hay chửi bới ngược lại. Ngoài việc có thể khiến tình hình căng hơn, những câu đó sẽ nằm cạnh tin nhắn của người kia trong bộ chứng cứ, và có thể bị dùng để nói đây chỉ là "hai bên cãi nhau". Nếu cần trả lời, một câu ngắn, rõ ràng như "Đề nghị dừng nhắn tin cho em" là đủ, và chính câu đó cũng là chứng cứ cho thấy bạn đã yêu cầu dừng.
Ghi lại từng tin nhắn đe doạ như thế nào
Mỗi tin đe doạ là một mảnh chứng cứ. Hãy ghi lại đủ để người khác hiểu được ai gửi, gửi lúc nào, qua kênh nào, nói gì.
- Chụp màn hình từng tin, thấy rõ số điện thoại hoặc tài khoản gửi, ngày giờ. Với SMS, chụp cả phần thông tin số gửi.
- Với cuộc gọi đe doạ, chụp nhật ký cuộc gọi cho thấy số gọi, thời điểm, thời lượng. Ghi ngay sau cuộc gọi những gì người kia đã nói, càng sát nguyên văn càng tốt.
- Nếu bị nhắn qua nhiều tài khoản, nhiều số khác nhau, ghi lại từng tài khoản, từng số, và những dấu hiệu cho thấy cùng một người đứng sau (cùng giọng văn, cùng nội dung, cùng thời điểm).
- Với tin nhắn thoại, tải tệp về giữ, ghi thời điểm nhận.
- Nếu người kia nhắn tới người thân, đồng nghiệp, bạn bè của bạn, nhờ họ chụp lại và giữ tệp gốc trên máy của họ.
- Nếu có ảnh, video bạn bị đe doạ sẽ đăng lên, ghi lại nội dung lời đe doạ nhưng không phát tán thêm ảnh, video đó.
Sao các ảnh chụp sang nơi lưu khác ngay trong ngày. Nếu điện thoại bị lấy, bị hỏng, hoặc người kia tìm cách chiếm tài khoản, bạn vẫn còn bản sao.
Nhật ký quấy rối: mẫu cột nên có
Khi bị quấy rối kéo dài, một nhật ký ghi theo ngày giúp cơ quan công an nhìn thấy tính chất lặp lại và mức độ leo thang, điều mà vài tấm ảnh rời không thể hiện được. Bảng dưới là bố cục gợi ý, không phải mẫu bắt buộc.
| Cột | Ghi gì | Lý do cần |
|---|---|---|
| Ngày, giờ | Thời điểm nhận tin hoặc cuộc gọi | Cho thấy tần suất, giờ giấc quấy rối |
| Kênh | SMS, ứng dụng chat, cuộc gọi, mạng xã hội, gặp trực tiếp | Cho thấy người kia dùng nhiều cách tiếp cận |
| Số hoặc tài khoản | Số điện thoại, tên tài khoản gửi | Giúp xác định người thực hiện |
| Nội dung tóm tắt | Lời lẽ chính, nguyên văn câu đe doạ nếu có | Xác định tính chất hành vi |
| Chứng cứ kèm theo | Ảnh chụp số mấy, tệp ghi âm nào | Nối nhật ký với chứng cứ |
| Ảnh hưởng | Mất ngủ, phải nghỉ làm, người thân bị làm phiền, thiệt hại tài sản | Thể hiện hậu quả của hành vi |
| Việc đã làm | Đã yêu cầu dừng, đã chặn, đã báo ai | Cho thấy bạn đã phản ứng hợp lý |
Ghi nhật ký ngay trong ngày, đừng dồn lại cuối tuần. Một nhật ký ghi đều đặn, có sửa chữa nhỏ, đáng tin hơn một bảng hoàn hảo được viết lại một lần sau nhiều tháng.
Mang chứng cứ đi trình báo
Người dân có thể trình báo tại công an xã, phường, đặc khu nơi mình cư trú hoặc nơi xảy ra sự việc; cơ quan tiếp nhận sẽ hướng dẫn chuyển tới đơn vị có thẩm quyền nếu cần. Các bước dưới giúp buổi trình báo hiệu quả.
- Chuẩn bị bản in các tin nhắn quan trọng nhất theo thứ tự thời gian, kèm nhật ký quấy rối.
- Mang theo điện thoại chứa tin nhắn gốc, sạc đầy, để cán bộ tiếp nhận có thể xem trực tiếp.
- Mang giấy tờ tuỳ thân và thông tin bạn biết về người gửi: tên, địa chỉ, mối quan hệ, nguyên nhân mâu thuẫn nếu có.
- Trình bày ngắn gọn, theo trình tự: bắt đầu từ khi nào, tần suất thế nào, nội dung đe doạ chính, ảnh hưởng tới bạn ra sao.
- Đề nghị được ghi nhận nội dung trình báo, và hỏi về cách theo dõi kết quả xử lý.
- Sau khi trình báo, tiếp tục ghi nhật ký nếu quấy rối vẫn tiếp diễn, và bổ sung cho cơ quan đã tiếp nhận.
Cơ quan công an có thẩm quyền yêu cầu doanh nghiệp viễn thông, nhà cung cấp nền tảng cung cấp thông tin để xác định người gửi theo trình tự luật định. Đó là việc người dân không tự làm được, và cũng là lý do bạn nên trình báo thay vì tự đi tìm người gửi.
Đòi nợ kiểu khủng bố: khi bạn không phải người vay
Một tình huống rất phổ biến là nhận tin nhắn chửi bới, đe doạ đòi nợ cho một khoản vay mà bạn không hề vay, chỉ vì số điện thoại của bạn nằm trong danh bạ của người vay, hoặc người vay khai bạn làm người tham chiếu. Có khi ảnh của bạn còn bị ghép vào các bài đăng bêu xấu.
Với tình huống này, chứng cứ cần giữ gồm: toàn bộ tin nhắn, cuộc gọi đòi nợ, các bài đăng có ảnh hoặc thông tin của bạn, và bất cứ thông tin nào về đơn vị đòi nợ mà họ tự để lộ (tên ứng dụng cho vay, số tài khoản yêu cầu chuyển tiền). Ghi nhận cả việc bạn không có quan hệ vay mượn gì với họ.
Không chuyển tiền "cho xong chuyện" vào bất kỳ tài khoản nào họ yêu cầu; không cung cấp thêm thông tin cá nhân. Nhắc tới người vay thật nếu bạn biết, nhưng không cần tranh luận với người đòi nợ. Mang bộ chứng cứ đi trình báo công an; nếu ảnh của bạn bị phát tán trên mạng xã hội, đồng thời báo cáo với nền tảng sau khi đã ghi lại đầy đủ.
Pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân (Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 có hiệu lực từ 1/1/2026, nên đối chiếu văn bản hiện hành) đặt ra nghĩa vụ với những ai thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân, bao gồm danh bạ. Việc dữ liệu của bạn bị dùng để quấy rối là một tình tiết nên nêu khi trình báo.
Khi người thân, nơi làm việc cũng bị nhắn quấy rối
Người gửi tin đe doạ thường không dừng ở bạn. Họ nhắn cho cha mẹ, vợ chồng, đồng nghiệp, thậm chí quản lý ở nơi làm việc, nhằm gây áp lực hoặc làm bạn xấu hổ. Mỗi người nhận như vậy đều đang giữ một phần chứng cứ, và họ cũng là người bị ảnh hưởng.
Hãy chủ động báo cho những người có thể bị nhắn: giải thích ngắn gọn chuyện gì đang xảy ra, dặn họ không trả lời, không chuyển tiền, chụp lại mọi tin nhận được và gửi cho bạn bản chụp, đồng thời giữ tệp gốc trên máy của họ. Việc báo trước giúp họ bình tĩnh hơn khi nhận tin, và tránh tình trạng ai đó vì hoảng mà chuyển tiền hoặc tiết lộ thêm thông tin.
Với nơi làm việc, một lời giải thích sớm với người quản lý trực tiếp thường giúp bạn tránh bị hiểu lầm. Bạn không cần kể hết chuyện riêng; chỉ cần nói rằng đang bị một người quấy rối, đã hoặc sẽ trình báo, và đề nghị chuyển cho bạn bất kỳ tin nhắn nào cơ quan nhận được.
Gom tất cả bản chụp từ người thân, đồng nghiệp vào bộ chứng cứ, ghi rõ ai nhận, lúc nào. Khi trình báo, danh sách những người bị làm phiền cho thấy phạm vi và mức độ của hành vi.
Khi nào cần luật sư, và những gì không nên làm
Nếu sự việc kéo dài, leo thang, có dấu hiệu theo dõi, có liên quan đến con nhỏ, hoặc người gửi là người có quan hệ gia đình với bạn, nên tham khảo luật sư để biết các quyền của mình, kể cả các biện pháp bảo vệ theo pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình nếu phù hợp. Bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để được định hướng ban đầu, mang theo nhật ký và bộ chứng cứ.
Những việc không nên làm, dù rất dễ nảy ra trong lúc bức xúc: tự tìm đến nhà người gửi để "nói chuyện", nhờ người khác đe doạ lại, đăng thông tin cá nhân của người gửi lên mạng, tìm cách truy cập điện thoại hay tài khoản của họ. Mỗi việc đó đều có thể khiến bạn từ người bị hại trở thành người vi phạm, và làm phức tạp việc xử lý của cơ quan có thẩm quyền.
Cũng không nên đổi số điện thoại hay xoá tài khoản ngay lập tức nếu chưa ghi lại xong chứng cứ. Khi đã ghi lại và trình báo, việc đổi số, siết quyền riêng tư tài khoản là lựa chọn hợp lý để bảo vệ sự bình yên của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Có nên chặn số đang nhắn đe doạ mình không?
Nên ghi lại đầy đủ trước rồi mới chặn. Một số ứng dụng có thể ẩn hoặc làm mất lịch sử khi chặn. Sau khi chặn, nếu người kia chuyển sang số hoặc tài khoản khác, tiếp tục ghi lại vào nhật ký để thấy hành vi lặp lại.
Trình báo bị đe doạ qua tin nhắn ở đâu?
Bạn có thể trình báo tại công an xã, phường, đặc khu nơi cư trú hoặc nơi xảy ra sự việc. Cơ quan tiếp nhận sẽ hướng dẫn hoặc chuyển tới đơn vị có thẩm quyền. Nếu đang gặp nguy hiểm trực tiếp, gọi ngay 113.
Tin nhắn chửi bới nhưng không đe doạ cụ thể có trình báo được không?
Vẫn có thể trình báo. Lời lẽ xúc phạm danh dự, quấy rối lặp lại cũng có thể bị xử lý tuỳ mức độ. Cơ quan có thẩm quyền sẽ đánh giá tính chất hành vi; việc của bạn là cung cấp đầy đủ chứng cứ và nhật ký.
Người đòi nợ nhắn đe doạ mình dù mình không vay thì làm gì?
Không chuyển tiền, không cung cấp thêm thông tin cá nhân. Ghi lại toàn bộ tin nhắn, cuộc gọi, bài đăng có thông tin của bạn, rồi trình báo công an. Nếu ảnh của bạn bị phát tán, báo cáo với nền tảng sau khi đã ghi lại đầy đủ.
Ghi âm cuộc gọi đe doạ có được không?
Ghi âm cuộc gọi mà chính bạn là một bên tham gia để làm chứng cứ bảo vệ mình thường được xem xét khác với nghe lén người khác. Giữ nguyên tệp ghi âm, không cắt ghép, ghi rõ thời điểm và số gọi đến. Chi tiết về ghi âm nằm ở chuyên mục ghi âm, ghi hình của trang.
Nhật ký quấy rối tự ghi có được tính là chứng cứ không?
Nhật ký là lời trình bày của bạn, giá trị của nó tăng khi gắn với ảnh chụp, tệp ghi âm, người làm chứng. Nó giúp cơ quan có thẩm quyền thấy tính lặp lại và mức độ leo thang, điều mà vài tin nhắn rời không thể hiện được.